« 2008-04 | Page d'accueil | 2008-06 »

29/05/2008

Liammoù

Setu hiraet un tamm ma listennad ur seurt, ha n'eo ket achu

http://rezore.blogspirit.com/: ur blog divyezhek hag a glask kemer perzh e buhez ar vro par ma c'hell !

http://membres.lycos.fr/stenkidna/
ur gevredigezh tost d'am c'halon hag a glask reiñ buhez d'ar brezhoneg e bro an Alre


http://www.kaouenn.net/
:
traoù a bep seurt da glevet ha da welet, en o mesk teir sonenn get Fast Noise Trade, me ha ma mignoned é trouzal àr ar leurenn (skeudennoù fresk ! klask "Taol lañs")

http://bretonpopulaire.forumactif.com/
ur stropad tud é klask gober ar liamm etre brezhoneg ar bobl hag an hani a zeskomp bremañ

http://www.tela-botanica.org/: ur lec'hienn evit ar re a zo sot get bed ar plant èldin-me (danvez zo a-barzh me 'lâr deoc'h !)

http://www.tamm-kreiz.com/kalon/tk.php:
evit ar re a blij dezhe dañsal er festoù-noz hag anavout gwell ar bed bervidant-se

http://www.dao-bzh.org/
dafar a-feson evit ar re a zesk pe a gelenn (d'an dud vras) brezhoneg

http://www.teatr-brezhonek.org/
: c'hoariva e brezhoneg

http://radio.bro.gwened.free.fr/
radio tost doc'h ma c'halon

http://radiokerne.antourtan.org/
tud yaouank hag a ra ur radio simpa e brezhoneg penn-dre-benn

http://bed.ar.vuhezourien.free.fr/
evit ar re a sav kampoù vakañsoù e brezhoneg

http://www2.ac-rennes.fr/crdp/tes/
ti-embann evit ar re a gelenn e brezhoneg

http://ieo-oc.org/
liamm davet bed an okitaneg, ur yezh tost doc'h ma c'halon, la parli un pauc !

27/05/2008

Frazennoù 4

Setu ar bedervet lodenn !

31 - «deit a ziabel » + « ean e hourhemennas d’en dud azéein » idem
daet a ziabell + eñ a c’hourc’hemennas d’an dud azeziñ
venu de loin + gourc’hemenn d’ub gober udb : ordonner à qqn de faire qqch
32 - «…é saùezant seih panérad get en tammeu . » idem
… e savezant seizh panerad get an tammoù
ils remplirent 7 paniers avec les restes
33 - «…é on lammet get en eutru a vout melestrour . » idem
… eh on lamet get an aotrou a vout melestrour
le seigneur m’a démis de mes fonctions d’administrateur
34 - « a pe vein torret a garg » idem
a pa vin torret a garg
quand on me démettra de mes fonctions
35 - « monet d’er pear zroed » Exercices sur la grammaire bretonne (Guill. Le Goff)
monet d’ar pevar zroad
s’enfuir à cheval, aller au galop (hag ivez « s’enfuir, même sans cheval » ? ?)
36 - « me ra en déaug oll ag er peh em es » Aviel er sul , Olliero
me a ro an deog holl ag ar pezh am eus
tout ce que j’ai je le donne à l’église (« je donne la dîme de tout ce que j’ai »)
an deog holl ag ar pezh am eus ha pas « an deog ag holl ar pezh am eus » èl ma c’hortozer )
37 - « un doktor ag el lezenn … e lar dehou eit el louiein… » idem
un doktor ag ar lezenn… a lâr dezhoñ evit er luziiñ
evit er luziiñ : pour l’attraper, pour le mettre dans l’embarras
38 - « Ha nend oh hui éleih gùel aveité ? » idem
ha nend oc’h c’hwi e-leizh gwell evite ?
e-leizh gwell : beaucoup mieux
39 - « Rak en treu zé rah, er baiañned ou hlask . » idem
rak an traoù-se razh, ar baianned o c’hlask
an traoù-se razh : toutes ces choses-là (pa oamp engortoz a « razh an traoù-se »)
40 - « en treu zé rah e vo reit d’oh ar en oll » idem
an traoù-se razh a vo roet deoc’h àr an holl
an traoù-se razh : toutes ces choses-là (pa oamp engortoz a « razh an traoù-se ») ; àr an holl : en surplus

26/05/2008

Langues régionales

Salut à tous ! Salud d'an holl !

Voici une petite note un peu énervée, en français, sur le sujet des langues régionales d'actualité en ce moment...

Un notennig e galleg...



Suite à ce qui s'est passé à l'Assemblée Nationale avec le vote pour rajouter que les langues régionales sont partie du patrimoine de la France, j'ai eu l'occasion d'écouter France Info... c'est la raison pour laquelle je m'exprime en ce moment dans cette note.

Le changement dans l'article 1 (dont on n'est pas sûr qu'il sera confirmé par le Congrès) dit que ces langues font partie du patrimoine français, ce qui est indéniable. L'homme (un universitaire) qui était interviewé disait: mais si on mettait toutes les choses qui sont vraies dans la constitution, on aurait une constitution beaucoup trop longue ! Ce qui est certes vrai également. Ceci dit, la place des langues régionales dans la constitution est plutôt dans l'article 2 !

Or l'homme interviewé trouvait superflu de mentionner ces langues dans la constitution, parce que, disait-il, elles étaient déjà sur-protégées (!) en France; on leur donne déjà trop d'argent (notamment aux livres en breton), elles ont toute leur place dans l'enseignement, etc. Bien sûr, il agitait le risque du communautarisme, de la balkanisation... La rubrique était censée être un débat, mais l'animatrice de France Info poussait dans la même direction que l'invité, voire plus loin ! Par exemple elle lui susurre qu'il y a sûrement des sujets plus importants que les langues régionales.

Bien sûr, les deux étaient d'accord pour protéger ces langues... à condition qu'elles restent dans le patrimoine ! Et de mentionner d'un air goguenard le "breton chimique" : l’invité, en fait, reprochait aux bretonnants de chercher à adapter leur langue au monde actuel, ce qui lui semblait une hérésie ! Il y a des arrières-pensées politiques, disait-il.

La journaliste et l’invité ne peuvent pas imaginer (malheureusement ils ne sont pas les seuls) que le breton s’écarte de la ligne qu’on lui a fixé : l’empaillage.

Ils veulent toutefois honorer les langues régionales, fort bien ! Mais les langues régionales les dérangent en essayant de vivre. Or les langues ne sont un patrimoine que vivantes... les emprunts que le français fait au breton par exemple, ne peuvent se produire que si le breton est bien vivant ; les chansonnettes qu’apprécient ceux qui relèguent le breton au rang de langue purement décorative, elles-mêmes ont besoin que la langue soit vivante derrière, tout ce qu’apporte la langue, elle ne l’apporte que si on la parle et on la lit...

Est-ce que ceux qui disent des discours tels que ce que j’ai entendu sur France Info voient la différence entre le Grand Pingouin (espèce exterminée par l’homme au XIXème siècle) tel qu’il est maintenant dans les musées (quelques reliques) et son aspect d’avant: des oeufs, des jeunes, des adultes, des comportements variés, une évolution, des déplacements... dans quel état le Grand Pingouin est-il le plus riche ?

On est assis sur un homme qui se noie et on lui reproche de se débattre, voir de faire du bruit avec les bulles qu’il fait ! Il ne veut pas accepter joyeusement l’état futur de noyé qui l’attend ? Quel rabat-joie !

Frazennoù 3

Setu neuze an deirvet lodenn: atav traoù da zeskiñ, ha dalbezh ar gwir da lâret ho soñj pe da gemenn din pa welit ur fari bennak, pe c'hoazh ma faot deoc'h komz ag ar pezh ho poa klevet pe lennet, c'hwi.

Setu:

20 - « Kerhet, rah dré er bed » idem
Kerzhit, razh dre ar bed
Allez dans le monde entier (sellit plas ar ger « razh »)
21 - « dakor testoni », « dakor inour » idem
daskor testoni, daskor enor
rendre témoignage, rendre honneur (levezon ar galleg ?)
22 - « disket ind de viret kement tra rah em es gourhemennet d’oh » idem
deskit int da viret kement tra razh am eus gourc’hemennet deoc’h
deskit int da ober : apprenez leur à faire (ha pas deskit dezhe ober) kement tra razh = kement tra (evit poueziñ)
23 - « … ha béh ar en dud de zont abarh » idem
ha bec’h àr an dud da zont a-barzh
bec’h àr an dud da + vb : c’était la ruée pour + vb
24 - « tud é kargein ar Jezuz eit kleuet … » idem
tud é kargiñ àr Jezuz evit klevet…
des gens se massaient autour de Jésus pour entendre…
25 - « diù vag évoret ranj d’en aud » idem
div vag eoret rañj d’an aod
evoret (ancré, au mouillage) : ar V zo etimologel ? ; deux barques au mouillage le long ( ?) de la côte
26 - « a ziar er vag, ean e bredegé d’er bobl » idem
a-ziàr ar vag, eñ a bredege d’ar bobl
a-ziàr ar vag : depuis la barque
27 - « diar hou komz, é han de … » idem
diàr ho komz, eh an da…
diàr ho komz : sur la foi de vos paroles / suivant ce que vous m’avez conseillé
28 - « … é kuitant rah hag é hant ar é lerh . » idem
e kuitont razh hag eh aont àr e lerc’h
ils quittent tout
29 - « pe gasi te brov de dal en autér, … » idem
pa gasi ta brov da dal an aoter…
quand tu enverras ton offrande à l’autel (mais sans toucher l’autel)
30 - « chetu ind tri dé zou é terhel mat dein … » idem
setu int tri deiz zo é terc’hel mat din
les voici depuis trois jours qui ne me lâchent plus

23/05/2008

Barzhoneg

Setu ur varzhoneg evideoc'h

Ma faot deoc'h he c'hlevet get sonerezh oc'hpenn e vo moian deoc'h he c'hlevet e Karaez d'an 30 05 d'an noz pe e Bubri d'ar 14 06, get ar strollad Fast-Noise Trade (hag aesoc'h a se e vo deoc'h heuliiñ ar sonenn !)


Lugernus eo ar saout e pradoùier ma spered
Kreniñ a ra ar mor frommet get daouarn ar merc'hed

Tonioù a-yoc'h ennin estèl ur bobl digabestr
Den kozh nevez ganet é tizoleiñ ar fenestr

Bombardoù violet é lakaat ar bed da vreskenn
Mammenn kogus ar bed a dorr liammoù an anken

100 000 kloc'h é tintal evit 100 000 karantez
100 000 gwezh é vervel hag é tisoc'h ag ar bez

Bugale disolit é flouriñ kroc'hen ar vemoar
Poulladoù dour nevez àr hentoùier ar loar

Ur pousin liesliv e teñvalded ar suler
Manezioù tan kuzhet a zic'houskay edan berr

Kogusennad c'hwibed é puniñ àr vevenn an noz
An Netra zo a-barzh en deus liv ur boked roz

Frazennoù 2

Setu an eil tamm evit hiniv...

Evit ar re a zo é chom er c'hornad e kasan deoc'h (dielloù stag) bruderezh evit div dro-vale aozet get Sten-Kidna (kevredigezh a ra àr-dro ar brezhoneg e kornad an Alre, ma ne ouiit ket) edan berr.

Tro-vale 31 05.doc

Bothoa, skritell 2.doc

11 - « Abraham en des saillet get en hireh de huélet men dé » idem
Abraham en deus sailhet get an hiraezh da welet man deiz
Abraham était très impatient de voir mon jour (le jour de ma venue)
12 - «…é kemérezant mein de durel getou . » idem
… e kemerezant mein da deurel getoñ
kemer mein da deurel get u.b. : prendre des pierres pour jeter sur quelqu’un
13 - « mar da unan bennak ha laret nitra d’oh … » idem
Mar da unan bennak ha lâret netra deoc’h…
Mar da ub hag ober udb : s’il advient que qqn fait… … ha lâret netra deoc’h : … vous dit quoi que ce soit
14 - « en dra zé rah e zou bet groeit eit ma… » idem
An dra-se razh a zo bet graet evit ma…
An dra-se razh : toute cette chose-là (razh a zo lakaet er fin)
15 - « azéet ar un azennéz hag un azennig, hébel en hani e stagér » idem
Azezet àr un azenez hag un azenig, ebeul an hani a stager
Assis sur une ânesse et un ânon, poulain de celle qu’on attache
16 - « nen dé ket é poén anehou ag en deved . » idem
Nend eo ket e poan anezhoñ ag an deñved
Pas bout e poan ag ub, ag udb : ne pas se soucier de qqch, de qqn (ne pas être en peine de…)
17 - « hou leùiné, dén n’hé lammou genoh » idem
Ho levenez, den n’he lammo geneoc’h
Lemel udb get ub : retirer qqch à qqn
18 - « en treu men em es laret d’oh get konzeu goleit . » idem
An traoù-mañ am eus lâret deoc’h get komzoù goloet
Je vous ai dit ces choses par paraboles, à demi-mots
19 - « er ré ou doé ean bet guélet » idem
Ar re o doa eñ bet gwelet
Ceux qui l’avaient vu
20 - « Kerhet, rah dré er bed » idem
Kerzhit, razh dre ar bed
Allez dans le monde entier (sellit plas ar ger « razh »)

22/05/2008

Frazennoù 1

E-plas krogiñ get ur rubrikenn nevez e vehe gwell derc'hel get ar re a zo bet boulc'het, a lârit, hag emañ ar wirionez geneoc'h... mes kement ha reiñ lañs da mam blog en-dro e roan deoc'h da dañva frazennoù am boa notennet pell zo àr ur c'harned, deoc'h d'ober ho mad anezhe. Setu dek da gentañ:

1 - « Ind e vourbouté énep d’er pentiegeh » Aviél er sul, Olliero
Int a vourboute enep d’ar penntiegezh
Bourboutal a-enep da ub : rouspéter contre qqn
2 - « …é séhezant, goal n’ou doé ket a zoustér » idem
… e sec’hezant, gwall n’o doa ket a zouster
gwall n’o doa ket a zouster : abalamour ma n’o doa ket a zouster
3 - « skopet e vo dohtou » idem
skopet e vo doc’htoñ
skopiñ doc’h unan bennak : cracher sur qqn
4 - « ean atersas petra oé en dra zé » idem
eñ a atersas petra e oa an dra-se
il demanda (à des gens, moarvat) ce que c’était
5 - « …e hourdrouzé getou eit el lakat de daù » idem
… a c’hourdrouze getoñ aveit er lakaat da dav
gourdouziñ get unan bennak : rabrouer qqn
6 - « Mes ean e grié hoah paut kriùoh. » idem
Mes eñ a grie c’hoazh paot kreñvoc’h
Paot kreñvoc’h : ur bochad kreñvoc’h
7 - « Hennen é me mab a garanté » idem
Hennañ eo ma mab a garantez
Ma mab a garantez : mon fils que j’aime
8 - « penaos vou d’é rouanteleh chom én hé saù. » idem
Penaos e vo d’e rouantelezh chom en he sav
Da lâret eo « penaos e vo posupl d’e rouantelezh chom en he sav »
9 - « Jezuz hum dennas enta ar er mañné. » idem
Jezus em dennas enta àr ar manez
(En) em denniñ : se retirer (dans un endroit)
10 - « Bout e oé un troh géaut én tachad hont » idem
Bout e oa un troc’h geot en tachad-hont
Il y avait beaucoup d’herbe là-bas (nemet hag e vehe : On fauchait l’herbe là-bas ?)

Ur fari bennak a vehe a-barzh ? Lârit din hep doujiñ er gober !

Ar frazennoù-mañ zo tennet, lod-kaer anezhe, a levrioù relijiel, mes moian zo o implij, an darn vrasañ anezhe, e degouezhioù arall ag ar vuhez !

Toutes les notes