07/09/2009

Buhez en irvin ruz

Irvin ruz ar jardin o deus kresket, serret hon eus lod anezhe evit o debriñ, met ar re arall o deus dalc'het da greskiñ ha setu int bremañ é reiñ bod d'ar vuhez. E-pad un herrad hon eus gwelet, bemdez hag a-hed an devezh, balafenned gwenn, pierid (pierid ar c'haol, Pieris brassicae), é tarnijal tro-ha-tro dezhe ha d'o bokedoù. Bremañ n'o gweler ket ken, met dozvet o deus ha gwelet a reer preñved a oadoù dishañval é tebriñ an del hag ar bokedoù a chom.  Ne vern ket bras deomp hag o leuskel a raomp. Oadoù dishañval ha neuze familhoù dishañval. Roudoù a laoskont: tammigoù kaoc'h met kroc'henennoù kozh ar preñved ivez; rak ar preñved a chañj kroc'hen a-vuzul ma kreskont. Ar an deiz en o gweler é tebriñ lies, lod anezhe a seblant é kousket... Met gwelet e vezont splann; lennet em eus (hiniv !) o doa ur goust hag a zisplije d'an evned, se zo kaoz n'o debront ket.

piéride du chou.jpg

Setu unan.

Met àr ar plantennoù e weler ivez, e-kreiz un delienn bennak, re arall ha ne vezont ket gwelet ken aes rak m'o deus liv an del. Oc'hpenn-se ne vouljont ket, ha n'int ket tolpet a-strolladoù bihan evel ar re arall. Preñved pierid ar ranell int (ma ne farian ket atav), "la piéride de la rave", Pieris rapae. Kuzhet int gwell ha liammet eo get ar fed n'o deus ket ur goust hag a ra doñjer d'an evned evel re pierid ar c'haol. Unan arall tost a-walc'h zo Pieris napi (Pierid an irvin) ha spi am eus n'em eus ket fariet etre an daou.

Setu ur preñv:

Pieris.rapae.caterpillar.jpg

A-hent arall eh eus un opilion é c'hortoz ul loen bihan da dapout. N'em eus ket c'hoazh gwelet opilion ebet é tebriñ e mam buhez ha neoazh e tebront ur wezh an amzer, pas ?

01_opilion.jpg

Un opilion

Hag ur genidenn-sailh vihan ivez (une saltique)...

Ha preñved luseved (punaises), melen ha du, re "luseved ar c'haol, punaises du chou, Eurydema oleraceum". Preñved, ya, n'o deus ket c'hoazh divaskell evel ar re vras. Hervez kont e c'hellont gober neuz d'ar c'haol pa vezont ur bochad rak ma sunont ar jol.


Ha vezont arru en o ment e vezont èl-mañ:

Eurydema_oleraceum_rot.jpg (e plas ar ruz e c'hell bout melen pe gwenn)

Hama, met soñj em eus bremañ, gwelet em boa ar re-mañ d'an 20 07 ar blez-mañ, àr ar memes plantenn ! Dozvet o doa neuze.


 

Ecrire un commentaire