Kelionenn

Non, il ne vilipendait pas Dieu comme bien d'autres, lui jetant à la face tous les maux qu'Il n'aurait pas l'intelligence ou la volonté de faire cesser
Non, il plaignait Dieu, lui
Pensez-donc, disait-il, Il doit bien souffrir
Il n'aura jamais connu, Lui, la chance éphémère et merveilleuse d'exister

Ha setu ar re n'em boa ket kaset ar wezh tremenet. Memes stil evit ar re-mañ...
Gratiñ a ran deoc'h ne vo ket mui goude !

Evel ma lâre ma c'helenner matematik en eilvet klas: "le nombre de gens qui visitent mon blog s'approche asymptotiquement de zéro"; èl-se e c'hellin er serriñ, da c'hortoz bout traoù nevez da lâret en-dro !

Méditation hiémale

Un clocher, gris parmi le ciel livide
Des mouettes perdues survolant, telles mes pensées vides
La neige pâle, humide sous nos pieds angoissés de froid
Etouffant sous sa chape les sanglots des sans-toit

Noirs et résignés, les arbres arachnéens,
Défient de leurs milliers de brindilles
Le froid, la boue de la nuit sans fin
Car ils cachent en leur sein toutes les feuilles amies !

O neige, froide comme un cadavre,
Tu laisseras, dis, cet été encore ?
Voler les syrphes ensoleillées, respirer, cet été, les corps ?
Et pousser l'humble graminée, dis, la laisseras-tu ?
Neige berceuse de cadavres,
La vie s'épanouira heureuse, cette fois encore, veux-tu ?

Non ! répond la neige farouche
Toute vie est partie, mon manteau gris s'étale,
Et étouffera tout jusqu'à l'infime mouche
L'heure est venue enfin du néant sépulcral !

(Nag un alexandrin en achumant, touenn !)

Les vents noirs de minuit avaient tu leur tapage
Et la lune aux aurores brillait dans l'azur sage
Les troncs déjà frôlés par les rayons naissants
M'invitèrent à passer sous leurs branches, en passant

Des cris et des senteurs nouvelles m'envahirent
Ce matin, la beauté effaça l'avenir
Rien n'était plus précieux pour moi que ces bourgeons
Dont la poussière verte parait les frondaisons

Le dos contre une écorce je fermais les yeux
Et la corneille noire descendait des cieux
Les fleurs à mon côté frissonnaient de fraîcheur

La lune au sombre étang trempait son reflet pâle
Et tous les sens vibraient dans mon cœur d'animal
Qu'il était simple et beau, le bonheur du marcheur !

Ha neuze unan berr hag uvel, get ur griadenn mod c'hoariva "foeñvet" evit komañs !

Cesse ! Horrible soupir
Ton angoisse étouffe la lyre
Qui parfois en moi vibre au soleil d'été
Tais-toi, frère indigne
Qui renaît à chaque hasard
Laisse-moi me confondre en conscience
A la syrphe, à l'ombelle, à Monet,
Aux lumières des peupliers, à la lune
A la belle danseuse d'un soir

Setu e krogan amañ ur rummad get un nebeut barzhonegoù am boa savet e galleg pa oan er lise.

Un dra zo: o stil n'eo ket personel tamm ebet ! Klaskit a-barzh levezonioù pe zoken tammoù frazennoù a Rimbaud ha Verlaine ! An temoù, un tammig muioc'h marse, ha c'hoazh... Tañvait int ur sort, èl mand int, ma touchont ho kalon e vo brav, ha n'eus ket afer a glemm.

Voici une courte série avec des poèmes que j'avais écrits en français quand j'étais au lycée.

Leur style n'est pas du tout personnel ! Cherchez dedans l'influence, voire des bouts de phrases, de Rimbaud et Verlaine ! Leurs thèmes, un peu plus peut-être, et encore... Goûtez les quand même, tels qu'ils sont, s'ils touchent votre coeur ce sera bien, et il n'y aura pas à se plaindre.

Dans l'immobile pâleur d'un triste paysage
Vibre un grand peuplier aux branches dénudées
Tandis que dans l'allée les arbres sans plumage
Sentent monter en eux les feuilles de l'été

Pourtant la basilique à face de rocher
Imperturbablement sonne les heures usées
Et les heures torrides et les heures de glace
Et jamais ne frémit au frêle oiseau qui passe

Les secondes s'effacent et le chêne gravit
Malgré les noirs hivers et la mélancolie
L'échelle d'air pesant vers un ciel trop rêvé

Le souffle du printemps perce l'âme transie
Diffuse et éparpille ses touffeurs de prairies
Mais, sans comprendre, l'homme a perdu les étés


Les flûtes

Flamboyez flûtes violettes, en peintures inouïes,
Sur la toile de ma vie
Eclaire, douce flûte blanche, les visages songeurs
D'une mélodie amie évapore leurs peurs.
O belle flûte verte, étincelle
Parmi le mystère des bois, sois ma fidèle
Illuminez, flûtes oranges, la fête colossale
Et les danses endiablées, de trilles infernales
Flûte bleue qui scintille dans la mousse
Chante fraîche fille si douce
Toi qui luis dans l'air du soir
Quand tournoient les désespoirs
Viens vers moi ma flûte noire


Les épis

Le soleil se dérobe parmi les nuées roses
Répandant sur mille gouttes de rosée
Son éclat pâle et frais
Et dessinant aux arbres lointains et dépouillés
Des silhouettes noires aux fragiles contours
Le clocher massif émerge des brumes champêtres
Qui serpentent entre les haies et les bosquets
Et d'où sortent parfois des passereaux songeurs
Survolant lentement les herbes assoupies
Les graminées humides renfermant en leur sein
Les épis vainqueurs, rois de l'été prochain

Setu ur varzhoneg evideoc'h

Ma faot deoc'h he c'hlevet get sonerezh oc'hpenn e vo moian deoc'h he c'hlevet e Karaez d'an 30 05 d'an noz pe e Bubri d'ar 14 06, get ar strollad Fast-Noise Trade (hag aesoc'h a se e vo deoc'h heuliiñ ar sonenn !)

Lugernus eo ar saout e pradoùier ma spered
Kreniñ a ra ar mor frommet get daouarn ar merc'hed

Tonioù a-yoc'h ennin estèl ur bobl digabestr
Den kozh nevez ganet é tizoleiñ ar fenestr

Bombardoù violet é lakaat ar bed da vreskenn
Mammenn kogus ar bed a dorr liammoù an anken

100 000 kloc'h é tintal evit 100 000 karantez
100 000 gwezh é vervel hag é tisoc'h ag ar bez

Bugale disolit é flouriñ kroc'hen ar vemoar
Poulladoù dour nevez àr hentoùier ar loar

Ur pousin liesliv e teñvalded ar suler
Manezioù tan kuzhet a zic'houskay edan berr

Kogusennad c'hwibed é puniñ àr vevenn an noz
An Netra zo a-barzh en deus liv ur boked roz

Lâret em boa e oa fiskal an traoù
D'ar re a grede e oa achu pep tra
Ar re a grede dija e oa fiskal an traoù
O deus ma c'hredet
Ha n'o deus ket bouljet

Lâret em boa e oa achu pep tra
D'ar re a grede e oa fiskal an traoù
Ar re a grede dija e oa achu pep tra
O deus ma c'hredet
Ha n'o deus ket bouljet

Setu amañ ur varzhoneg hag a heul urzh an alfabed, deoc'h c'hwi da glask kompren ar c'homzoù doc'h ho mod, pe kentoc'h, deoc'h c'hwi da leuskel ho spered da vout direnket ha hilliget get ar c'homzoù...

Arvest an ui pluñvek,
Bigi ar vro karget a lizherennoù dizurzh,
C'hoari an avelenn-dro er park dister,
Charre al laboused é tougiñ olifanted hor speredoù,
Droug-dent hep dent,
Ebeulion beuzet e rigolenn sec'h miz Mae,
Fri ar gogusenn é c'houlenn anv an heol,
Gad é pediñ, ar skubellenn-forn en he dorn,
Hadennoù follentez er sistr da zonet
Interamant strewek e-mesk ur bobl stank
Jubile ar fall-louzoù hag ar re a gerzh àrnezhe
Korn al loar sanket e spered ar vaouez
Liv ar bokedoù pa na zigoront ket
Marc'h aet da jav-koad pa gri ar mouilc'hi da noz
Nac'hadennoù an aon stag doc'h ma zal
Orjalenn en-dro da brad ar garantez
Pouez an daeroù pa ne vezont ket laosket da vagiñ ar wazh
Rouedad tud àr-dreñv o fenestri èl un trezol
Sin ar groaz ar per hag an avaloù
Tenerded daoulagad ar yezh arall
Urzh ganet e-mesk burzhud an dizurzh
Verb a vousc'hoarzh e beg kozh ma c'hamaradez
Yod a lâr "kaoc'h" d'ar glaskerion-kaviar
Zoo al lizherennoù achuet amañ àr ribl ar mor

Ha setu, evit ar re a vourr ag ar barzhoniezh, un dra verr, e galleg, savet pemp blez zo,

Dans la nuit aux visages verts
Paupières closes et bouches à venir
Vibrent des souffles sur les lèvres

Quel piédestal aux longs membres de sapin
Pour se hisser dans leurs mémoires fines et muettes ?

Quelles oies d'or migrent à jamais dans
Les contours de cages de leurs sommeils ?

Saint-Brieuc, 2002

Setu ur barzhoneg, spi 'm eus n'em boa er lakaet er blog-mañ c'hoazh, ne gredan ket; un dra diwanet ennin a-c'houde arlene, diàr troioù-bale e-kostez ar mor.


Ni hag an avel


Evel ur vandennad sourouc'haned gwenn
An evned-se, c'hwi oar, a vez gwelet er mizioù yen
é redek àr vord bev an houlenn
E trapikellomp àr vevenn an avel
Met n'eus ket penn ebet d'hon dañsoù-ni
Peogwir n'eus ket kroc'hen ebet d'an avel

Blaz hor pilpouserezh a daolomp en avel
Hor soñjoù soutil, dous, lous, hor mallozhioù
Flouradennoù n'omp ket kreñv a-walc'h evit o reiñ en gwir
Ha formulennoù-hud hor c'hredennoù kozh ha nevez
En aner, rak n'eus ket korf ebet d'an avel

Petra eo anien don an avel ?
Petra zo e askre treuzwelus an avel ?
Troioù-fizik an divaskell
Kren-krenig an askol er bratell
An tommder hag ar yenion é c'hoari a bep eil
Un analadenn vras ennomp (hag hon anien don, petra eo ?) ha netra ken
Nag ene na korf na kroc'hen

Setu enta un destenn am boa skrivet un tammig zo; traoù personel mesket get traoù ha n'int ket, peogwir e vo komzet ag ar livoù hag o deus skoet ma spered a-hed an amzer, ha bremañ c'hoazh evit lod anezhe.

Voici un texte que j'avais écrit il y a un certain temps; des choses personnelles mêlées à d'autres qui le sont moins, puisque je vais parler des couleurs qui ont frappé mon esprit au cours des années, et qui le font encore, pour certaines d'entre elles.

AL LIVIOU

Setu enta ur pennadig a-zivout un dra hag a gont ur bochad e mam buhez: al livioù; c'hoant am eus bet ober un tamm sell àr al livioù o deus skoet ma spered a-c'houde mam bugaleaj, hag ivez livioù a vez kavet c'hoazh hiniv an deiz...dre-bep-div-wezh e vo kavet marse un dra poellek pe zaou; met dre vras ne vo ket kavet ken 'met ur voiajad (ur ger a blij din) hanioù n'o deus netra da welet an eil re get ar re 'rall, just èl ma rae Jakez Prad-Glas; m'am bo o renket un tammig evit ma vo lennapl, met evit lâret ar wirionez deoc'h, komañset am eus ar pennad-se é teurel en ur memp listennad gerioù kement tra bihan hag en deus, a-fed liv, ur plas e ma soñjoù...evit an dro dañs-se am eus furchet e bouzelloù ma c'houn livioù am boa disoñjet hag a vo marse netra evideoc'h...hag evit lod arall, c'hwi a lâro moarvat: me ivez a zo bet skoet get ar petraoù-se. Daoust hag ez eus ur ster bennak d'an destenn-se estroc'h evit un hir a varzhoneg ? Ya moarvat, bez vez bepred tu da lakaat ur ger pe un all a furnezh e-mesk an destenn digempennañ.
Neuze, da grogiñ geti, ya...penaos krogiñ geti...hum...krogomp dre ar penn-komañs, da lâret eo marse ar pep kuzhetañ ha digomprenusañ; livioù ne vint ket adkavet e nemptu, nemet e ma fenn, traoù liammet doc'h mam bugaleaj (ha ne lâro netra deoc'h...nemet ha...). Arlerc'h ni a dremeno da draoù arall ho peus marse anavet èldin-me. Neuze, neuze, petra zo e-touezh mam berniad traoù ha ne vehe ket posupl kavout en-dro bremañ ? Ar motoig ruz hag ar motoig melen (made in China moarvat) hag a oa un c'hoari a blije din ha da ma mignon brasañ...ur c'hozh ti, un tu bennak e-kostez an Alpoù: da gentañ hor boa eñ kemeret evit un erer aour bras ("L'aigle de Napoléon"), pa oa an heol er lakae da lugerniñ a-mod-se e-raok mont da guzh...ruz (tomm) ha glas (yen) ar c'hog-dour en ti-ni e bourc'h Vrec'h...un aval ruz en ul levr evit ar vugale...daou arzhig, unan gwenn hag unan melen...un arzh aour hag unan argant (en ul levr ar wezh-mañ)...roz divskouarn ar c'hiig a oa man doudou...sifroù gwer burzhudus jederezig ma zad, hag a lufre en teñvalded...goloioù ma c'haieroù 6vet klas (perak am eus muioc'h a soñj anezhe evit re arall?)...eskernigoù gwenn (unan anezhe, ar pennaskorn, a oa ruz)...pajennoù aour ha golo ruz al levr "Tom Sawyer"...gwispid ma mamm-gozh, get ur rondelenn, hag, àrnezhi, un tamm meriñg gwenn, melen pe roz troidellet ha kalet-tre...al loenedigoù kaoutchou a bep liv a veze roet din bep gwezh ma h aen da di an dantourez (en Alre, marse hoc'h eus c'hwi-memp resevet seurt hanioù)...un dra raloc'h evit biskoazh: tri gouloù en un ti er Pireneioù ma pasemp ur sizhuniad, unan ruz, unan gwer, unan glas, é tañsal èl ur c'hochiñchin etreze, ha diaes bras deomp divizout peh kani a oa ar bravañ...ar maen grenat e gwalenn ma mamm...skerb roz ur serten plac'h yaouank...ur rouletenn en un c'hoariig kazino get niveroù e du, niveroù e ruz, hag unan, ar zero, e gwer...loar "Pierrot la lune", graet get paper aluminiom get mamm....pomperion vihan get tokarnoù ruz, unan anezhe, ar rener, get unan alaouret (biskoazh bravañ !)...fuzuilhennigoù liv ar chokolad du evit lod, liv ar chokolad dre laezh evit lod arall...hag e achuomp evit an traoù a vo diaes deoc'h bout intereset gete peogwir emaint traoù din-me un tammig (nemet an daou dra diwezhañ a zo "Playmobil"-ennoù. Met c'hwi a c'hell lenn an dra-se èl ur varzhoneg surrealist (pe dreistwirvoudel ?); pe c'hoazh ober dija get ar standilhon-mañ un nebeudig evezhiadennoù, èl: "hama ! plijout a ra dezhañ pa vez daou liv stok-ha-stok (ar motoioù, an arzhigoù, ar c'hog-dour, ar fuzuilhennoù...), pe ivez pa vez traoù o deus razh ar memp liv, nemet unan (ar bomperion, ar rouletenn, an eskernigoù)...
Kendalc'homp ma zud keizh, bremañ e vo komzet a livioù o deus kontet e mam buhez, met marse en ho kani ha-razh, pendeogwir int livioù a c''hell bout kavet c'hoazh...da gentañ e vo traoù savet get mab-den, hag àrlerc'h e vo tro ar pezh a vez gwelet en natur.
Man digarezit, aze c'hoazh e vo un aridennad hep penn na revr...petra a faot deoc'h ? Petra a ginnigan deoc'h neuze...? Al legoioù a bep liv...ar podoù-liv er skol-vamm, na brav ! ken kreñv o liv en ho lagad, pa vez ar podoù-se leun c'hoazh a zanvez ruz, pe glas, get an c'hwezh oc'hpenn !...ar sistr hag an dour pa vezont stok-ha-stok àr an daol en un ti-krampouezh...loened plastik a bep seurt, get o livioù chimik (ur jirafenn ruz-tan da skouer)...an ampoulennoù ruz, glas, gwer, melen a vez staget er gwez un noziad hañv da vare un asamble bennak...ar voutailhad ether...ar merkurokrom hag a ra plijadur d'ho klin...ar pakadoù kreionoù-koad, kreionoù-feltr, stiloioù, dreist-holl pa ne vez ken 'met ar penn ag ar stilo hag a cheñch liv, n'ouian ket perak...an taolennoù daou du (stumm ha liv) er skol, na plijus, dreist-holl o gober !...ar boestadoù chokolad hag o paperioù lufrus da Nedeleg...hag evit komz a Nedeleg, ar girlandennoù-tredan hag ar boulloù (c'hwi en em wel a-barzh ken disheñvel doc'h ar pezh oc'h kustum da welet)...alkool violet al luc'heilerez kozh, get ur goust ken iskis...ar gometennoù a bep liv èl just...an amanenn sall ken melen...livioù Monet hag a zihousk n'ouian ket petra ennin...liv ar vogalennoù hervez Rimbaud; evidin-me o deus ul liv ivez, hep lâret gaou, ha d'am soñj evit ur bochad tud...ken 'met evit ar fun, setu-int èl m' o gwel ho servijour: A gwer, E glas, I du, O gwenn, U ruz, hag ar sifroù ma n'oc'h ket skuizh: 0 gwenn, 1 du, 2 gwenn, 3 gell, 4 gwer, 5 glas, 6 ros, 7 gell, 8 ruz, 9 orañjez...èl just, ne stagan kredenn ebet doc'h an traoù-se; an numerologiezh a ra doñjer din, bout ma komprenan ervat e c'hell bout dedennet-bras an nen get an drol a sifroù-se, èl ma on bet pasapl pa oan krenn...
Ha setu achu get an eil aridennad, ouf ! ne chom ken 'met unan ! A-dra-sur en deus dihousket traoù ennoc'h ivez, dreist-holl ar re a ma oad-me. Ha remerket hoc'h eus ivez penaos on intereset bras get tout an traoù a vez savet èl ar boestadoù kreionoù: memp stumm, ha cheñchamant liv. Remerkit ivez e vez staget gwezh a vez ar soñj am eus ag ul liv doc'h ur frond bennak. Met tremenomp d'al lodenn ziwezhañ, a vo ennañ, àr un dro, traoù a welit lies ha traoù ne lârint ket netra deoc'h. Komzomp ag al livioù a gavan en natur tro-dro.
Ar gwez, ar feson ma cheñch an del a-hed ar blez a zo ur vammenn a livioù evidin-me, d'an nevez ha d'an dilost-hañv dreist-holl èl rezon, met n'eus ket gwell evit ur skoliad yaouank evit tañvaat an dra-se dre ma pas bemdeiz dirak ar memp gwez, re ar porzh-skol da gentañ...ar bleuñv hag ar boketoù, sur, met dek gwezh plijusoc'h dre ma vezit doc'h o gortoz; pa ouiit ez eus anezhe ha p'o c'havit, d'o zermen, souezhet peogwir ho poa ankoueet o braventez...un nebeut skouerioù: ar roz-kamm pe joñkilh, ar safran, ar roz-ki pe kokliko, liv glas boketoù Santez-Veronika, am boa dizoloet e-harz mangoer lise Sz-Anna, ar bleuñv lann pe banal; an askol a bep seurt, ken kreñv o liv e-touezh o fikoù, met ivez traoù kuzhetoc'h (me zo me un tammig snob é komz deoc'h ag an traoù kuzhet-se, kalavern !): ar bleuñv kenaoù (ar "mammoù") e miz c'hwevrer (ret vo deoc'h gortoz ar blez-mañ 'za, paour-keizh !), sterennoù bihan ha limestra, staminennoù roz ar gwez per (ha pas melen èl re ar gwez avaloù); bout zo ivez greun, èl re roz ar fouliar, re "kanell" ar picris (ur seurt c'hwervizon bras)...; champignoned, èl ar bouzelloù melen-se brav-spontus, a-spign doc'h ar barroù lann, hag ur bochad re arall; liv du ar brini, ar piki hag ar saout...hag evit achuiñ peogwir e santan e ya ma zraoù a-dorimell: an tapennoù gloezh a vez gwelet àr ar yeot, da vintin, pa vez brav an amzer; ma en em lakait en tachad mat c'hwi a wel pikoù-liv é splanniñ en ho lagad èl...diaes eo lâret èl petra...ha pa vouljit un nebeudig e cheñch liv, netra suroc'h èl ma lâr Andre, ha netra bravoc'h èl ma lâran-me...
Setu enta achu ar sterlikennad livoù-mañ; ra zihuno ennoc'h, ma n'eo ket graet, mammenn ar liv.

Dick Panterra, a Nagram.

L'année 2006 se poursuit, égrenée de poèmes en 3 vers; la série se poursuit, parallèlement à la série en breton...

Joie que tu existes !
Verre de cidre pour toi
Chaise de ta présence
Crêperie, seul, pensant à une amie, Lorient, 17 01 2006

L'eau d'un seau
J'en tire
Les épaules rousses d'une mouche
Larmor-Plage, sauvé une mouche dont la base des ailes est d'un beau roux, 17 01 2006

L'œil s'attache
Topiaires
Torts à dessein
Ifs aux profils étranges de relief montagneux du cimetière de Ploemeur, 18 01 2006

Devant Groix
Les phares se suspendent
A leurs couleurs
Larmor-Plage, 19 01 2006, vers 18h00

Long sapin
Par le gris de janvier
S'amenuise sa cime
Douglas, Larmor-Plage, 19 01 2006

Fleur de pie
Corolle féminine
Instantanée
Le Rozo, Brec'h, 16h45, 21 01 2006

Rosée
Quelques pas
Trouver le violet
Rosée dans l'herbe, soleil, 14h30, Brec'h, 22 01 2006


Dans une chance obscure
Orion se peuple
De mes étoiles
Larmor, dans un endroit plus obscur du ciel on voit mieux les étoiles, dont Orion, plage de Locqueltas, 23 01 2006