Kelionenn

Setu e krogan amañ ur rummad get un nebeut barzhonegoù am boa savet e galleg pa oan er lise.

Un dra zo: o stil n'eo ket personel tamm ebet ! Klaskit a-barzh levezonioù pe zoken tammoù frazennoù a Rimbaud ha Verlaine ! An temoù, un tammig muioc'h marse, ha c'hoazh... Tañvait int ur sort, èl mand int, ma touchont ho kalon e vo brav, ha n'eus ket afer a glemm.

Voici une courte série avec des poèmes que j'avais écrits en français quand j'étais au lycée.

Leur style n'est pas du tout personnel ! Cherchez dedans l'influence, voire des bouts de phrases, de Rimbaud et Verlaine ! Leurs thèmes, un peu plus peut-être, et encore... Goûtez les quand même, tels qu'ils sont, s'ils touchent votre coeur ce sera bien, et il n'y aura pas à se plaindre.

Dans l'immobile pâleur d'un triste paysage
Vibre un grand peuplier aux branches dénudées
Tandis que dans l'allée les arbres sans plumage
Sentent monter en eux les feuilles de l'été

Pourtant la basilique à face de rocher
Imperturbablement sonne les heures usées
Et les heures torrides et les heures de glace
Et jamais ne frémit au frêle oiseau qui passe

Les secondes s'effacent et le chêne gravit
Malgré les noirs hivers et la mélancolie
L'échelle d'air pesant vers un ciel trop rêvé

Le souffle du printemps perce l'âme transie
Diffuse et éparpille ses touffeurs de prairies
Mais, sans comprendre, l'homme a perdu les étés


Les flûtes

Flamboyez flûtes violettes, en peintures inouïes,
Sur la toile de ma vie
Eclaire, douce flûte blanche, les visages songeurs
D'une mélodie amie évapore leurs peurs.
O belle flûte verte, étincelle
Parmi le mystère des bois, sois ma fidèle
Illuminez, flûtes oranges, la fête colossale
Et les danses endiablées, de trilles infernales
Flûte bleue qui scintille dans la mousse
Chante fraîche fille si douce
Toi qui luis dans l'air du soir
Quand tournoient les désespoirs
Viens vers moi ma flûte noire


Les épis

Le soleil se dérobe parmi les nuées roses
Répandant sur mille gouttes de rosée
Son éclat pâle et frais
Et dessinant aux arbres lointains et dépouillés
Des silhouettes noires aux fragiles contours
Le clocher massif émerge des brumes champêtres
Qui serpentent entre les haies et les bosquets
Et d'où sortent parfois des passereaux songeurs
Survolant lentement les herbes assoupies
Les graminées humides renfermant en leur sein
Les épis vainqueurs, rois de l'été prochain

Ne vo ket hiniv e skrivin an Tamm Papir niverenn 13, nag ar frazennoù 100-120, nag ur pennad nevez evit an Dramsell, pas muioc'h ur pennad diàr-benn gwezenn pe kogusenn…ne m’eus ket bet amzer… ha monet a rin betak skriv : la fuite du temps existe, je l’ai rencontrée.
Ne skrivin ket buhez ar strollad death-metal Breizh strangulation, ne ouian ket trawalc’h a draoù a-ziàr o fenn ; ken en em c’houlennan hag eh eus anezhe e gwirionez, pe pas.
Skriv a rin diàr benn daou levr barzhoniezh, unan get Rimbaud hag an all get Verlaine, dastumadeg « Grands écrivains » (ul levr da 15 lur), prenet un deiz bennak er supermarc’had. Kontet o deus e mam buhezig, marse peogwir e oa al levrioù barzhoniezh nemete am eus lennet e ma amzer krennard (pe ma c’hrenn-amzer ?), en diavaez ag ar barzhonegoù er skol.
Ne rin ket ur pennad àr an daou zen-se dre vras, nag àr o oberoù dre vras. Ne rin ket sulemañ (èl ma lâr tud ar vro) ur pennad àr ar frazennoù a gavan brav a-barzh. Re a zo anezhe, bout ma ne gavan ket tout an traoù fiskal. Komz a rin ken ‘met ag ar frazennoù-se am eus dalc’het soñj anezhe en ispisial, evit an abeg-mañ hag an abeg. C’hwi a welo.

Verlaine da gentañ:

Au calme clair de lune triste et beau
Qui fait rêver les oiseaux dans les arbres
Et sangloter d’extase les jets d’eau
Les grands jets d’eau sveltes parmi les marbres

Ar strofenn-mañ a zo tennet a varzhoneg ar bajenn gentañ, en deus ma lakaet da huñvreal hardizh, ken en em lakais da lenn ar barzhonegoù arall.
…………………………………………..
Les belles, se pendant rêveuses à nos bras,
Dirent alors des mots si spécieux, tout bas,
Que notre âme, depuis ce temps, tremble et s’étonne.

Kavout a ran ar frazenn-mañ dreist ar re arall, marse peogwir ne ouier ket tamm erbet petra eo ar gerioù-se, ha ne vo ket james gouiet ; pep unan en em c’houlenn, ha n’eo ket falloc’h.

C’est l’instant, Messieurs, ou jamais
D’être audacieux, et je mets
Mes deux mains partout désormais !

N’am boa ket remerket ar frazenn-mañ a gentañ, nemet e oa un tammig druz ; met deuet eo en-dro e ma fenn un deiz m’am boa divizet en em lakaat d’ober un dra n’am behe ket kredet gober e-raok ; soñjet am eus er frazenn-mañ neuze, èl en ur ger-stur, evit an amzer da zonet. Un nebeudig mizioù àrlerc’h : n'em eus ket mui amzer d’ober netra !!

La lune blanche
Luit dans les bois;
De chaque branche
Part une voix
Sous la ramée…

O bien aimée. (etc.)

Pet gwezh am eus me soñjet er varzhoneg-mañ da vitin, el lise, pa vezen é vale e-dan ar gwez hag al loar. Estroc’h evit ur wezh e veze peogwir e soñjen e daoulagad glas ur goantenn ag al lise (evit gouiet muioc’h diàr he fenn, n’ho po ken ‘met lenn ma eñvorennoù e 2050, ma vezan c’hoazh bev !). Kredit pe ne gredit ket, Verlaine a gomze aze ag ar memes loar fasipl a welen-me an deizioù-se !

Je me souviens, je me souviens
Des heures et des entretiens
Et c’est le meilleur de mes biens.

Dansons la gigue !

Ur strofenn hag a seblant simpl a-walc’h, met hag a zo chomet plantet e ma fenn, un deiz bennak ma oan é soñjal ar memes tra a-ziàr n’em eus ket soñj piv.

Hag evit achuiñ evit henoazh…met pas get Verlaine – ha ne gomzan ket a Rimbaud – un dra iskis, ma zud vat. Setu ar frazennoù a droe e ma fenn an deiz ma oan é tremen ma Mat-da-gas-karr evit ar pedervet gwezh. Mennet mat oan, me a lâr deoc’h !

C’est le spectre, le spectre impérieux ! Sa main
Montre un but et son œil éclaire et son pied tonne,
Hélas ! et nul moyen de remettre à demain !

(tapet ar follenn roz an deiz-se, ma faot deoc’h gouiet). Drol eo ur seurt e c’hellit derc’hel soñj a draoùigoù seurt-se e seurt degouezhioù.

Dalc'homp c'hoazh get Verlaine…

Fuis du plus loin la Pointe assassine
L’Esprit cruel et le rire impur
Qui font pleurer les yeux de l’Azur
Et tout cet ail de basse cuisine !

An traoù-se a za d’am spered dre bep div wezh pa glaskan gober ur farsadenn bennak dre skrid. Met perak e c’heller lenn genin traoù flemmus gwezh-a-vez ur seurt ? Peogwir e ta soñj din lies goude bout kliket àr „Envoyer“ !! Un dra da remerkiñ, ha n’eo ket a-bouez tamm erbet : ne gavan netra spontusoc’h evit santout un tamm kignen bout flastret e-dan man dent pa ne vezan ket engortoz ! Gwazh-a-se evidin-me ma klaskan gober un tamm tro dre al Larzac da skouer !

Murs blancs, toit rouge, c’est l’Auberge fraîche au bord
Du grand chemin poudreux où le pied brûle et saigne…

Ag ar frazenn-se e talc’han-me soñj bep gwezh ma kerzhan àr un hent seurt-se. Kerzhit da ouiet perak. Marse peogwir am eus studiet ar barzhoneg-se evit ar bacho.

Avec les yeux d’une tête de mort
Que la lune encore décharne
Tout mon passé, disons tout mon remords
Ricane à travers la lucarne.

Hama, n’eo ket fall ! Hag an traoù-se a c’hell servij bep gwezh ma taoler ur sell c’hwerv àr e amzer dremenet. Da betra, lârit c’hwi ?
Met n’eo ket ag ar frazenn-se e talc’han soñj ar muiañ, met kentoc’h a honnezh:

Avec la voix d’un vieillard très cassé
Comme l’on n’en voit qu’au théâtre
Tout mon remords disons tout mon passé
Fredonne un tralala folâtre.

Du an traoù aze ! un tralala folâtre, ha marse un tralala léno evit lod ac’hanomp !


Ha setu tout evit Verlaine ! Ne oa ket hir…met soñj m’eus bremañ eh eus tammigoù traoù skrivet get Verlaine hag am eus soñj anezhe ivez, met ar re-se n’int ket el levr-mañ, neuze…amañ e faote din komz a levezon daou levr bihan àrnin-me.


Tro Rimbaud bremañ...

Tranquille. Il a deux trous rouges au côté droit.

Ar frazenn diwezhañ-se am eus soñj dre bep div wezh, pa vez re sioul an traoù. Ha pa vez lâret a vouezh uhel e ra drol, e degouezhioù zo.

….je contemplai les sujets très naïfs
De la tapisserie.—Et ce fut adorable
Quand la fille aux tétons énormes, aux yeux vifs,

— Celle-là, ce n’est pas un baiser qui l’épeure ! —
Rieuse, m’apporta des tartines de beurre.

Amañ, n’eo ket frazennoù am eus soñj anezhe dre-bep-diw-wezh. Kentoc’h emañ ag wezh kentañ m’am boa o c’hlevet am eus soñj. Paour-kaezh kelennourez yaouank ! E oa ar baotred kreñv ag ar c’hlas é sellet unan d’an all get mousc’hoarzhoù fin pa oa hi é lenn an traoù-se…Ha oa ret dezhi derc’hel da labourat ha dielfenniñ an destenn geneomp…

A noir, E blanc, I rouge, U vert, O bleu : voyelles (etc…)

Evel Rimbaud em boa em spered bep a liv d'ar lizherennoù (A du, E glas, I du, U ruz hag O gwenn) ; lañsiñ a ran ur sontadeg ofisiel hiniv evit gouiet petra a welit c’hwi, ma welit un dra bennak.

Si je désire une eau d’Europe, c’est la flache
Noire et humide où vers le crépuscule embaumé
Un enfant accroupi plein de tristesse, lâche
Un bateau fragile comme un papillon de mai.

Me eo ar c’hrouadur-se, èl rezon, pa lennan an dra-se, bout n’am eus ket graet kalz a vagoù-paper, hani marse. Ha setu ur ger am eus desket e-mod-se : la flache, a vez lâret e reter ar Frañs evit « ar poullad-dour ». Ha dre bep div wezh e tegas ur poullad-dour bennak soñj din ag ar gerioù-se.
Ne ouian ket kalz a varzhonegoù dre vemoer, nemet ha sonennoù e vehent, met aze, ar barzhoneg hir-mañ am eus « peusdesket » ! Kerzhit da ouiet perak aze ivez, d’am soñj e oa ur seurt koustele.

Au bois il y a un oiseau, son chant vous arrête et vous fait rougir
………………………………………………….
Il y a une troupe de petits comédiens en costumes, aperçus sur la route à travers la lisière du bois.

Ar frazenn gentañ a zo ken just…

Ar frazenn arall he deus skoet ma spered, perak ?
Un dra a zo degouezhet din an nevez-amzer-mañ, am eus kavet iskis bras: ar frazenn a zo deuet da wir e Pleuwigner, pa oan é sellet an hent evit kempenn ur valeadenn. Arruet oan en ur c’hroashent, ha gwelet m’eus roñsed é tremen, àrne bugale get gwiskamantoù a bep liv, èl un hune ! Kredet m’eus bout huneet betek ma o gwelis àr an hent-bras en-dro. Neuze on chomet àr-dreñv dezhe e-pad un herrad da sellet, ha souezhet oant un tammig.

Pourquoi une apparence de soupirail blêmirait-elle au coin de la voûte ?

Frazenn iskis a gaver e achumant ur barzhoneg. Soñj am eus anezhi lies, e degouezhioù liesseurt. Dreist-holl pa seblant du rac’h an traoù. Hag ivez pa vez just ar c’hontrel, ha ne ouier ket ag e-menn e ta ar gouloù. Hag ivez pa ran un hune bennak.

La première entreprise fut, dans le sentier déjà empli de frais et blêmes éclats, une fleur qui me dit son nom.

Ar frazenn-mañ zo tennet ag ur barzhoneg a blij din ur bochad. Ennañ e kavan ar pezh a santen el lise pa yaen da vale el liorzh, e-dan ar gwez, e-raok ma vehe kroget ar skol, e ma unan èl rezon. C’hwi a lâro ar pezh a faoto deoc’h, met a-drugarez d’al lise am eus gellet gwelet tarzh-an-deiz ker lies, get kement a blijadur (nag ar skolaj ? Beñ pas, ne oa ket tamm erbet ar memp traoù). Eno ivez e tizoloen gouennoù boketoù n'anaven ket c'hoazh. Bremañ e vehe ret din monet da vale liesoc’h da vitin, sur !

Setu evit an nebeudig gerioù diàr an daou levrig marc'hadmat-se. A-c'houde em eus lennet levrioù barzhoniezh arall (pas kement-se neoazh !). Soñj am eus da skouer a hennezh a oa bet profet din, unan skrivet get Armand Robin, traoù ken tost doc'h ar vuhez a-barzh. James a-c'houde an amzer-se n'em eus goarnet bommoù barzhoniezh em spered èl ma raen d'ar poent-se. Ur prantad arall a ma buhez ? Marse a-walc'h, marse on beuzet muioc'h er bed gwir a-c'houde ?
Nag e brezhoneg ? A ma fed-me, klask a ran ma vo ur yezh hag a gaso ar memes from àr he c'hein èl ma ra, din-me, ar galleg a anaven pa oan bihan (yezh-vamm mand eo, stag doc'h ma bouzelloù). Ma istor get an div yezh zo disheñvel, n'em eus ket klevet brezhoneg a vihan (keneve en iliz), mes an hani am eus klevet pe lennet a-c'houde a glaskan diazeziñ, lakaat da vout ennin ivez, da vout yezh-vamm din en ur mod arall. Ha teurel ar from en-dro evit an holl. Nepas kopiiñ stil Rimbaud na Verlaine, mes klask gober barzhoniezh get ma c'hig ivez, lakaat ar brezhoneg da dridal er feson-se.

Evit tapout an destenn e feson Word, amañ emañ:
Verlaine Rimbaud.doc

Setu ur varzhoneg evideoc'h

Ma faot deoc'h he c'hlevet get sonerezh oc'hpenn e vo moian deoc'h he c'hlevet e Karaez d'an 30 05 d'an noz pe e Bubri d'ar 14 06, get ar strollad Fast-Noise Trade (hag aesoc'h a se e vo deoc'h heuliiñ ar sonenn !)

Lugernus eo ar saout e pradoùier ma spered
Kreniñ a ra ar mor frommet get daouarn ar merc'hed

Tonioù a-yoc'h ennin estèl ur bobl digabestr
Den kozh nevez ganet é tizoleiñ ar fenestr

Bombardoù violet é lakaat ar bed da vreskenn
Mammenn kogus ar bed a dorr liammoù an anken

100 000 kloc'h é tintal evit 100 000 karantez
100 000 gwezh é vervel hag é tisoc'h ag ar bez

Bugale disolit é flouriñ kroc'hen ar vemoar
Poulladoù dour nevez àr hentoùier ar loar

Ur pousin liesliv e teñvalded ar suler
Manezioù tan kuzhet a zic'houskay edan berr

Kogusennad c'hwibed é puniñ àr vevenn an noz
An Netra zo a-barzh en deus liv ur boked roz

N'eo ket achu, ha pell avaze, get an haïkuioù-mañ, setu bremañ un nebeudig haïkuioù-gouiañv c'hoazh

Ruz
Korollenn ledan
Gouiziegezh kogus
An Arvor, àr an aod, serr-noz, ruz eo an oabl, 8 02 2006

A-dreist ar bodoù-se
Ha n'eo ket e lec'h arall
Kevrin an c'hwibed
An Arvor, aod, serr-noz, 8 02 2006

Kreion fin
Ar binenn
Dirak ar c'huzh-heol
Kerpap, 8 02 2006

Roz ha glas
Sklas an aer
Doc'h an teñval ne vo ket tommoc'h
An Arvor, serr-noz, 9 02 2006

Boull-heol
Gwelet hepken
E daou benn an devezh
Devezhiad labour en Aradon, 10 02 2006

Sioul ma c'horf
Laboused neoazh
A sil o anv em skouarn
Abadenn yoga-nidra 1añ, 11 02 2006

Un tachad roz
Liv maouez
Er c'hogus plaen
Karnag, enderv-noz, 12 02 2006

Unan ruz
Unan gell
O fennoù du er wezenn
Koublad beufiged er prunus, kreisteiz, Brec'h, 12 02 2006

Lavreger é sec'hiñ
Peseurt krouadur a c'hoario
Etre o divhar, keneve an avel yen ?
An Arvor, 13 02 2006

Aer yenik
Heol diframmet
Kogus a-dorimell
An Arvor, enderv-noz, 13 02 2006

Da gentañ
Lagadig an tour-tan
Oh, al loar-gann !
Digoret 'm eus an abevantoù en Arvor, 14 02 2006

Setu !

Gellet 'm eus tapout ar gazetenn nevez ! Anvet eo "An Tamm Papir"; an niverenn 0 eo; krogiñ a ra dousig.
Kinnig a ran deoc'h teurel ur sell àrni (ha memp moulliñ, ma faot deoc'h) bremañ, en teuliad stag:

Niverenn_0.doc

Setu un nebeut barzhonegoù berr... an hañv zo é tostaat, neuze e kinnigan deoc'h barzhoniezh a viz Genver, freskoc'h eo !




Champ d'aiguillettes blanches
Scintillement du toit
La voiture chante
Brec'h, matin, 27 12 2005, givre

Herbe inégale
Et maigre neige
Régal de soleil naissant
Matin du 28 12 2005, Brec'h, le soleil peint la neige


Folie rouge derrière le bois d'épicéas
Partout, le gel gris-blanc
Traces dans la vieille neige
A l'est avant le lever du soleil, Brec'h 29 12 2005


Froides et grises
Le soleil pâle
Les fait sourires blancs
Lever du soleil éclairant les taches de neige, 29 12 05


Volets ouverts
Naissance de la pluie
Dans le cœur de partout
Pluie au matin et douceur après des jours glacés et parfois neigeux, 30 12 2005

Une des formes de l'humidité atmosphérique
Se déploie en mèches
Fond d'orange diluée
Cumulonimbus lointain vu en allant vers Auray, 31 12 2005


Jardin, vent, soleil parsemés
D'accenteur mouchet
Quelque chose redanse dehors
1ers signes de printemps, 1 01 2006, midi


Clocher derrière les maisons
Massif, suivant mes pas
Comme une montagne
Clocher de Brec'h vu en sortant de la bibliothèque, 17h, 2 01 2006


Ciel bas
Peu de mouvement en haut
Fragmentation de gris
Jour grisâtre avec du ciel bleu de temps en temps à travers les gerçures du ciel, 2 01 2006

Setu ur varzhoneg bet skrivet genin an deiz kentañ ag ar blez-mañ:

Kerzhet skañv
Get trawalc’h a zeiz
Evit d’ar gwez bout klevet genin
Trawalc’h a noz
Evit d’ar stered
Bout é soniñ c’hoazh un tamm
Evit ur wezh
Gellout troiñ ma fenn a bep tu
Ken e ta kamm ma hent
Ma selloù é kantreal
E diabarzh an teñvalded
E rouedad dister
Ar steredegi
Anavet just trawalc’h
Evit dañsal un tamm
E kompagnunezh evned tarzh-an-deiz

etre Landaol ha Santez-Anna, 1 01 2007

Tost eo ma c'halon doc'h an okitaneg (yezh komzet e kreisteiz ar Frañs) ha neuze e kinnigan deoc'h un nebeut haïkuioù am eus skrivet er yezh-se !
Mar komzit ar yezh-se, kit e darempred genin !

J'aime bien l'occitan, langue parlée dans le sud de la France, et je vous propose quelques haïkus que j'ai écrits dans cette langue. Si vous la parlez, n'hésitez pas à me contacter !

Vos prepausi quauques haïkus qu'escribèri en occitan, una lenga que m'agrada plan. Se parlatz la lenga, contactatz me shens esperar mei de temps!

1°
Nèu e lutz
Un arbre dessus
Cara navèra
Suu camin tà La Trinité-Porhoët, 28 12 2005

2°
Lo cèu qu'ei acerà
Darrèr la gleisa
Sonque ua color
Pleuwigner, 27 12 2005

3°
Escur per astre
Lo trauc cantaire
De la mias estellas
Se vetz Orion hens un parçan escur deu cèu, Larmor, la nuèit, hred, mar, 23 01 2006

4°
De contunh
Lo prat bressolat
Per l'anar-venir de las vacas
Suu camin de Brigneau, vist de la veitura, 17 04 2006

5°
Dus ausèths
Cap-sus cap-baish hens l'albre
Dab eths que soi
Cople de sitèlas, Brigneau, 17 04 2006

6°
Eths prats
Près hens eth pantaish
Deras tuas corvas
Las corvas deus prats que 'm hèn pensar a ua hemna, au ras de Guidel, 17 04 2006

7°
Tant de plaser
Dab un troçot de metau
E un bèc de plastic blau ?
Flaüta, dens lo trin, extasa de Luçon, 29 04 2006

8°
L'aire fresc
Quatre omis dont un pensa a tu
Entre Aigual e Lozèra
Dab d'amics, Cevenas,30 04 2006

9°
Pausar
Ua pèira de nèu
Suu cairn
Mont Bougès, 30 04 2006

10°
Nèu suu camin
E jos los faus shens huèlhas
Crocuses blancs a l'entorn
Mont Bougès, 30 04 2006

11°
Sietat sus ua pèira
Dus uelhs facia a la montanha
Lo tresau pensatiu, facia a tu
Davant lo Mont Bougès, 1 05 2006

12°
Flaütas roges, verdes, blavas
Molonada dins una caissa
N'en fasi cantar una sul banc
Bambosaria d' Anduza, 2 05 2006

13°
Sorelh, bambos a man dreta
Davant l'ostau, flaüta
En recerca de simplicitat
Ostau deus amics, Alès, 6 oras, 3 05 2006

14°
Los uelhs de ma mia
Lo caumas deu trin
Los a hèits negres e vuechs
Dins lo trin entre Bordèu e Auray, 21 07 2006

15°
La terra raja
Peu biais de mila gotas
De sorelh
Brec'h, sorelh aprèp la ploja, après-dinnar, 17 08 2006

16°
Lo camin
Cinc cent metres jous crums
Hè cantar los mainatges
Camin deu bosc, jo hens lo cam proishe, 19 08 2006