Kelionenn

Medicago lupulina

Kavet e vez an anvioù "melchon-lann" pe "luzern bihan" (Medicago lupulina) er levrioù pe get an dud, met en arbenn ma n'eo ket ur sort melchon tre-ha-tre e c'hellehemp gober "luzern-lann" anezhe. Ar re-mañ a vourr ag an douar-lann, ag an douar paour, gwir eo; ha just ker gwir eo int hañval doc'h melchon get o del e teir lodenn, o fennadoù bokedoù melen… c'hwi o gwel er c'hlazenn é astenn o c'horzennoù a-rez an douar, 'gozik dre zan ar geot, gwelet e vez just an tammigoù bokedoù pe ar frouezh du, un nebeudig del. Ya, ar c'horzennoù en em astenn tro-ha-tro, èl brec'hioù ur morgazh. Lies e chom bihan ar blantenn met gwezhavez ar ront a ra ur metr hanter a ziametr ! Evel-se en em strewont, rak ar frouezh bihan du a arru èl-se pellik a-walc'h a-zoc'h ar blantenn vamm.

Mar dastumit razh ar brec'hioù-se (hag aes eo rak ne daolont ket gwriziad èl ma ra ar melchon gwenn) e c'hellit goude disgwrizienniñ aes a-walc'h ar blantenn ha kavout ar wrizienn-vamm, fin-fin, hag a ya don en douar.

Perak n'eo ket bet lakaet er gener "Trifolium" (melchon) neuze ? Ar frouezh eo a zo disheñvel; re ar luzernoù a zo un tamm hiroc'h ha gober a raont ur spiralenn (met gwezhavez get un dro hepken !) – a bep sort spiralennoù hervez ar spesadoù – met re ar melchon a chom eeun ha ne greskont ket kalz.

Kavet e vezont, àr an douar-lann neuze, e pep lec'h e kreisteiz ar Morbihan, met en douaroù n'int ket ker stank.

http://luirig.altervista.org/photos-int3/x/135.htm

Setu me é teurel ur sell d'ar plant e-ser gober prenadennoù.
Mes da gentañ penn, e-raok krapout get mam belo, e spurmantan relegoù ur valafenn àr ar gouiltron; he lakaat a ran en ur gognell; klask a rin teurel ur sell dezhi diwezhatoc'h, da ouiet e anv !
Askol zo, ne gomzin ket anezhe hiniv. Un tamm pelloc'h, hañval-mat doc'h melchon, setu "luzern lupulin" (melchon-lann e levr Thierry Châtel); mes n'int ket melchon fasipl, o frouezh zo disheñvel; er gener "Medicago" (les luzernes) emañ. Boketoù bihanik-tra, melen, ha frouezh evel lounezhi bihan. Frouezh al luzern a zo tout e stumm spiralennek kalz-pe-bihan, mes amañ ar spiralennoù ne raont ket seulamant un dro a-bezh !
Un tamm pelloc'h, setu ul "luzernenn" arall edan ur bod. Aes eo da ziforc'h get he del a zo un tarch limestra àrne. Luzern an Arabi eo (Medicago arabica); ha kavet e vezont en Arabi ? N'em eus ket klasket gouiet, marse a-walc'h. Atav o frouezh a zo gwir frouezh luzern, spiralennoù hag a ra div, teir zro, pikoù àrne. Kavet e vez stank dre ar vro.
Seurtoù luzern arall a gaver dre-mañ mes hiziv n'em eus ket forzh a amzer da gomz anezhe.
A-du-rall, setu, pelloc'h, ur blantenn "Epilobium lanceolatum"; ar pezh a gavan brav gete emañ o boketoù eo, rak da gentañ penn int gwenn-kann, evel ar gwerc'hted, ha goude-se e taont roz, ne lârin ket evel ar pec'hed... kentoc'h, lakaomp... evel tammigoù Jezusoù e sukr !
Dre zichañs n'em eus ket kavet skeudenn jaojapl ebet anezhe àr Internet.

A mam belo e welan, erfin, un dra souezhus a-walc'h: un tamm gwezenn-palm é tisoc'h ag ar riblenn. Mechal penaos eo daet aze ? Rekis vo din monet d'ober ur gwel dezhi a dostoc'h e-raok ma anavo ar pezh en deus anavet Loeiz an C'hwezekvet...

Medicago lupulina


Medicago arabica; teir deliennig, mes melchon n'eo ket. Luzern ne lâran ket !