Kelionenn

A-c'houde ma teskan brezhoneg on sotoc'h get ar yezhoù evit ma oan e-raok. Dre ar pennadig-mañ e klaskan lâret peseurt yezhoù on desachet gete muioc'h evit reoù arall, èl-se ma faot deoc'h skriv din doereioù ag ho pro (en ho yezh), e vo moaien deoc'h gober. Evel just ma komprenit ar pezh a skrivan amañ oc'h brezhoneger, neuze n'eo ket èl-se em bo respontoù get kalz a dud er-maez a Vreizh, met ne vern.

euskara / euskareg : eh on é teskiñ !

occitan / okitaneg : gouiet a ran lenn ha gouest on da gomz apeupreik.

italiano / italianeg : gouiet a ran lenn apeupreik, kompren dre gomz un tamm, met komz, n'em eus ket james graet.

gallo / gallaoueg : gouiet a ran traoù met evit skriv ha komz n'eo ket splann

gaeilge / gouezeleg : ne ouian ket forzh netra met plijout a ra din !

cymraeg / kembraeg : ne ouian ket kalz a dra met prest e vehen da zeskiñ muioc'h

kernoweg / kerneveureg : ne ouian ket kalz a dra met prest e vehen da zeskiñ muioc'h

català / katalaneg : gouiet a ran lenn tammigoù

corsu / korseg : ne ouian ket kalz met kontant a-walc'h e vehen da zeskiñ muioc'h

Ma lakaan an traoù-se n'eo ket evit foeñviñ (c'hwi a c'hell gwelet ne vestronian hani ag ar yezhoù a venegan aze) met evit ma vehe posupl eskemm get ar re a faot dezhe (hag eskemm er yezh mard eo posupl (dreist-holl evit oc hag italiano, euskareg perak pas met diaes (!), gallaoueg), pe e brzheg, galleg, saozneg)... ar vevenn nemeti (met ur pezh a unan !): an amzer da lenn ha da zeskiñ.

Genitrix: an neizhour, pa oan é klask kousket hep donet da benn doc'htu, setu me é tapout krog en ul levr em boa prenet n'eus ket forzh pell zo. Genitrix, skrivet get François Mauriac. Pa oan er skol, en eilvet klas ma ne farian ket, hor boa studiet Thérèse Desqueyroux hag al levr-se en doa plijet din, an istor vantrus-se a gont Mauriac a-barzh a zo lec'hiet e koadoù al Lanas, "les Landes" e galleg, e-tal Bordèu/Bourdel/Bordeaux. Petra en doa plijet din resis, ne ouian ket, sur a-walc'h ar feson ma skriv an den, get skeudennoù taer, ar feson ma ya don e kevrin ar vuhez, hag ar feson ma liv an natur tro-dro, "lo pinhadar" (la pinède) dreist-holl. Oc'hpenn-se on tremenet estroc'h evit ur wezh e Bourdel hag ur liamm tanav zo en em grouet etre ar gêr vras-se ha me. Bourdel zo e tachad an okitaneg oc'hpenn. Setu neuze ma 'm eus lennet an hanter kentañ ag al levr an neizhour, hag an hanter arall ar mintin-mañ. Gwir eo n'eo ket gwall dev al levr, ar pennadoù zo berr hag etre pep chapitr eh eus div bajenn wenn. Istor un den hanter-c'hant vlez eo, e vaouez yaouank a zo edan mervel pas pell goude o eured, e vamm zo atav ken aketus é ober àr e dro-eñ, doc'h er gwarantiñ doc'h kement tra a c'hellehe er pellaat a-zoc'hti. Soñjoù an den, e vamm, a chañj goude marv ar vaouez yaouank, hag heuliet e vez ar chañjamantoù-se e bed kloz o zi bras, ur sort maner, hag o zachenn. Ur liamm hepken doc'h ar vuhez tro-dro (rak liv ar marv zo hed-ha-hed ar romant), doc'h ar vro en diavaez: ar vatezh, hag a gomz "patois" èl ma lâr Mauriac, da lâret eo okitaneg ar gwaskogn. E fin ar romantig en he gweler é tegemer he faotr bihan hag é ober kentelioù katechim dezhoñ. El levr ne glever nemet ur wezh an amzer komz ag ar "patois", un nebeud frazennoù hepken. Lâret e vez ag an haroz "en dehe karzet deskiñ ar patoes". Met ar pezhig a oar, en implij a ra evit lâret "Anet 'b en !" d'ar vatezh ha d'he familh, da lâret eo "Skarzhit kuit !" Drol eo, dre ar romant, a-dreñv, evel un dra kuzhet, ul liv tanav met pouezus er romant, setu ur yezh hag ar gevredigezh ma vev ar yezh enni. Hag a-c'houde ma 'm eus desket tammigoù okitaneg e santan gwell an traoù-se c'hoazh, hag e soñjan: an den-se, Mauriac, sur a-walc'h e ouie an okitaneg; ha p'en dehe skrivet e okitaneg ? Ne vehe ket bet trezolioù a lennegezh getoñ ? Met n'en deus ket graet. Ul liv en e romantoù, tra ken. Evit ur bern tud, ar yezhoù "rannvroel" a zo èl-se, ul liv evit bravaat ar vro, met tra ebet muioc'h. Ha neoazh, pa vehe just evit gouarn al liv-se hepken, hor behe afer a zeskiñ ar yezhoù-se, a ledanaat o brud hag o implij er vuhez dre vras. Un dra n'eo ket bet komprenet get kalz a dud, a gredan.

Hag anat deoc'h n'eo ket gouarn ul liv hepken a faot deomp-ni avat.

E fin al levr, just er fin, e weler ar vatezh kozh é tostaat en-dro dezhoñ. Ha klask a ray tostaat doc'h ar vaouez-se hag he yezh ?

Ya, ul levr du met plijus da lenn, ma santer a-dreñv korf bras ar yezh oc é veviñ.

Tost eo ma c'halon doc'h an okitaneg (yezh komzet e kreisteiz ar Frañs) ha neuze e kinnigan deoc'h un nebeut haïkuioù am eus skrivet er yezh-se !
Mar komzit ar yezh-se, kit e darempred genin !

J'aime bien l'occitan, langue parlée dans le sud de la France, et je vous propose quelques haïkus que j'ai écrits dans cette langue. Si vous la parlez, n'hésitez pas à me contacter !

Vos prepausi quauques haïkus qu'escribèri en occitan, una lenga que m'agrada plan. Se parlatz la lenga, contactatz me shens esperar mei de temps!

1°
Nèu e lutz
Un arbre dessus
Cara navèra
Suu camin tà La Trinité-Porhoët, 28 12 2005

2°
Lo cèu qu'ei acerà
Darrèr la gleisa
Sonque ua color
Pleuwigner, 27 12 2005

3°
Escur per astre
Lo trauc cantaire
De la mias estellas
Se vetz Orion hens un parçan escur deu cèu, Larmor, la nuèit, hred, mar, 23 01 2006

4°
De contunh
Lo prat bressolat
Per l'anar-venir de las vacas
Suu camin de Brigneau, vist de la veitura, 17 04 2006

5°
Dus ausèths
Cap-sus cap-baish hens l'albre
Dab eths que soi
Cople de sitèlas, Brigneau, 17 04 2006

6°
Eths prats
Près hens eth pantaish
Deras tuas corvas
Las corvas deus prats que 'm hèn pensar a ua hemna, au ras de Guidel, 17 04 2006

7°
Tant de plaser
Dab un troçot de metau
E un bèc de plastic blau ?
Flaüta, dens lo trin, extasa de Luçon, 29 04 2006

8°
L'aire fresc
Quatre omis dont un pensa a tu
Entre Aigual e Lozèra
Dab d'amics, Cevenas,30 04 2006

9°
Pausar
Ua pèira de nèu
Suu cairn
Mont Bougès, 30 04 2006

10°
Nèu suu camin
E jos los faus shens huèlhas
Crocuses blancs a l'entorn
Mont Bougès, 30 04 2006

11°
Sietat sus ua pèira
Dus uelhs facia a la montanha
Lo tresau pensatiu, facia a tu
Davant lo Mont Bougès, 1 05 2006

12°
Flaütas roges, verdes, blavas
Molonada dins una caissa
N'en fasi cantar una sul banc
Bambosaria d' Anduza, 2 05 2006

13°
Sorelh, bambos a man dreta
Davant l'ostau, flaüta
En recerca de simplicitat
Ostau deus amics, Alès, 6 oras, 3 05 2006

14°
Los uelhs de ma mia
Lo caumas deu trin
Los a hèits negres e vuechs
Dins lo trin entre Bordèu e Auray, 21 07 2006

15°
La terra raja
Peu biais de mila gotas
De sorelh
Brec'h, sorelh aprèp la ploja, après-dinnar, 17 08 2006

16°
Lo camin
Cinc cent metres jous crums
Hè cantar los mainatges
Camin deu bosc, jo hens lo cam proishe, 19 08 2006