Kelionenn

Setu arru bremañ ur c'hargad arall; ma klikit er golonenn a-gleiz àr ar ger Frazennoù ho po tout ar frazennoù skrivet betek bremañ.

51 - « a pe vou en treu sen é tereu donet, … » idem
a pa vo an traoù-se é teraou donet
quand ces chose-là commenceront à venir, à arriver
52 - « en drebad ma oé Annas ha Kaïf belean vras » idem
an drebad ma oa Annas ha Kaïf belean vras
an drebad ma + verb: à la période où…
53 - « én é dreu éma deit hag é dud n’ou des ket ean degemeret. » idem
en e draoù emañ daet hag e dud n'o deus ket eñ degemeret
donet en e draoù: venir chez les siens, dans son endroit de naissance
54 - « Ne lammé ket ag en tanpl, hag hi e chervijé Doué » idem
ne lamme ket ag an templ, ha hi a servije Doue
elle ne quittait jamais le temple
55 - « dégaset kemen dein » idem
degasit kemenn din
faites-le moi savoir
56 - « él ma oé en akoursans » idem
èl ma oa an akoursañs
comme c'était la coutume
57 - « perak ha es té groeit elsé doh emb ? » idem
perak ac'h eus te graet èl-se doc'homp ?
pourquoi tu t'es comporté ainsi envers nous ?
58 - « Groeit rah er péh e larou d’oh » idem
grait razh ar pezh a lâro deoc'h
amañ "razh" zo implijet èl e galleg
59 - « deur troeit de huin » idem
Dour troet da win
Eau transformée en vin
60 - « Er bihannañ rah é ag en ol hadeu . » idem
ar bihannañ razh eo ag an holl hadoù
C'est la plus petite de toutes les semences

Setu ar bempvet lodenn neuze...

41 - « geti é hé un troh tud a gér . » idem
geti eh ae un troc'h tud a gêr
un troc'h tud: ur bern tud
42 - « en hani e oé marù e saùas ar é gañ-azé » idem
An hani a oa marv a savas àr e gañvaze
Sevel àr e gañvaze: se mettre assis lorsqu'on est allongé
43 - « mar da un azen … ha koéh ér puns » idem
Mar da un azen…. Ha kouezh er puñs
S'il advient à un âne de tomber dans le puits
44 - « ol a gement e gaveet, galùet ind d’er fest. » idem
Holl a gement a gavehet, galvit int d'ar fest
Tous ceux que vous trouverez, invitez-les à la noce
45 - « bout es paut a ré galùet, mes bihan a ré choéjet » idem
Bout eh eus paot a re galvet, mes bihan a re choazet
Paot a +anv liester: beaucoup de; bihan a +anv liester: peu de
46 - « deit é hoskor én arben dehou … » idem
Daet e c'hoskor en arbenn dehoñ
E c'hoskor: ses serviteurs (fari ? e goskor kentoc'h ?)
47 - «…de laret er gevel é oé guelleit d’é vab .» idem
Da lâret ar gevell e oa gwellaet d'e vab
Pour annoncer la nouvelle que son fils était guéri
48 - « lakeit em es kuit a ol te zelé » idem
Lakaet em eus kuit a oll ta zle
Lakaat kuit a zle unan bennak: libérer quelqu'un de sa dette
49 - « ur ioh tud é kas safar » idem
ur yoc'h tud é kas safar
kas safar: faire du boucan
50 - « Mes abenkaer arlerh… » idem
mes a-benn-kaer arlerc'h…
mais immédiatement après


Betek ar c'hentañ !

Setu neuze an deirvet lodenn: atav traoù da zeskiñ, ha dalbezh ar gwir da lâret ho soñj pe da gemenn din pa welit ur fari bennak, pe c'hoazh ma faot deoc'h komz ag ar pezh ho poa klevet pe lennet, c'hwi.

Setu:

20 - « Kerhet, rah dré er bed » idem
Kerzhit, razh dre ar bed
Allez dans le monde entier (sellit plas ar ger « razh »)
21 - « dakor testoni », « dakor inour » idem
daskor testoni, daskor enor
rendre témoignage, rendre honneur (levezon ar galleg ?)
22 - « disket ind de viret kement tra rah em es gourhemennet d’oh » idem
deskit int da viret kement tra razh am eus gourc’hemennet deoc’h
deskit int da ober : apprenez leur à faire (ha pas deskit dezhe ober) kement tra razh = kement tra (evit poueziñ)
23 - « … ha béh ar en dud de zont abarh » idem
ha bec’h àr an dud da zont a-barzh
bec’h àr an dud da + vb : c’était la ruée pour + vb
24 - « tud é kargein ar Jezuz eit kleuet … » idem
tud é kargiñ àr Jezuz evit klevet…
des gens se massaient autour de Jésus pour entendre…
25 - « diù vag évoret ranj d’en aud » idem
div vag eoret rañj d’an aod
evoret (ancré, au mouillage) : ar V zo etimologel ? ; deux barques au mouillage le long ( ?) de la côte
26 - « a ziar er vag, ean e bredegé d’er bobl » idem
a-ziàr ar vag, eñ a bredege d’ar bobl
a-ziàr ar vag : depuis la barque
27 - « diar hou komz, é han de … » idem
diàr ho komz, eh an da…
diàr ho komz : sur la foi de vos paroles / suivant ce que vous m’avez conseillé
28 - « … é kuitant rah hag é hant ar é lerh . » idem
e kuitont razh hag eh aont àr e lerc’h
ils quittent tout
29 - « pe gasi te brov de dal en autér, … » idem
pa gasi ta brov da dal an aoter…
quand tu enverras ton offrande à l’autel (mais sans toucher l’autel)
30 - « chetu ind tri dé zou é terhel mat dein … » idem
setu int tri deiz zo é terc’hel mat din
les voici depuis trois jours qui ne me lâchent plus

Fantasmoù un dastumour-yezh.

Setu amañ soñjoù diwanet ennin pa vezen é labourat bemdeiz àr an dastum gerioù ha troioù lâret e bro an Alre. Soñjoù, pe kentoc'h gweladennoù, hunvreoù, lod anezhe un tamm droch, pe re vrav…


1) Un dolpadenn vojennel : an deiz-se e teuy devadin un den kozh pe ur vaouez n’en doa ket james komzet e brezhoneg er-maez ag e di pe he zi, unan hag a oar muioc’h a draoù evit rac’h kement hini a zo bet gwelet é vale er vro. Souezhusoc’h tra : eñ pe hi a zeuy hep m’am bo pellgomzet dezhañ…
2) Eh on en inizi Tuamotu : dastum a ran verboù dizanav en unan ag ar yezhoù ken brav-se, get ur yoc’h vogalennoù a-barzh (da skouer : Mafutu o taoa, tuhoule a mahabu, sagafu mauna loa…). Mand eo get ur strollad vahineoù kozh e-dan ur wezenn koko, perak pas…
3) Ur ger dastumet genin e-tal peizanted kozh a zo skrapet get ur vandennad skolajidi yaouank (Diwan da skouer) hag a za da vout unan ag gerioù nevez-se a implij ar rummad nevez evit en em ziforc’h a-zoc’h ar rummadoù kent.
4) Ur ger, pe un tolp a gav genin e tegas ur bochad titouroù da ved ar vrezhonegerion : pa soñjan ervad, n’eo ket ken biskoazhkementrallek ar ger-se, pe an tolp-se. Daoulagad ar vaouez kozh eo o deus skoet ma spered, pe he bouezh, ha netra ken !!
5) Kavout a ran ur ger n’eo ket bet kavet get hani, ha neoazh en ur frazenn hag a seblant boutin ; ret eo bout fin eveldin evit pesketaat ar ger-se ! Arlerc’h bout graet un tammig kompren, eo ur ger galleg a oa, ha c’hoazh unan anavet get an holl, am boa fallgomprenet !
6) Ur ger dizanav a gavan : a-drugarez d’an dra-se e komprener orin ur ger e bro-Roumani, o daou a za ag ur ger latin bet ankouaet e rac’h ar yezhoù arall ; pe c’hoazh e komprener a-benn ar fin ur frazenn a oa chomet hep bout komprenet a-c’houde meur a gantved en ul levr skrivet e galleg kozh.
7) Ur pezh mell geriadur ma vo kavet ennañ apeupre rac’h an troioù-lavar pe ar gerioù lâret e brezhoneg komzet, mamm ar geriadurioù bihannoc’h, ha mamm ar skridoù ivez.
8) Geriadur liesyezh an troioù-lavar, get ul levrenn evit pep yezh, hag ar geriadur-se n’eo ket e bal ken ‘met diskoueziñ ijin mab-den, ha reiñ muioc’h a ijin d’ar varzhed a bep bro.
9) Ar ger mil-souezhus en deus un niver a sinonimoù bras-meurbet, ken e c’heller kavout unan nevez bemdeiz get ar memp brezhoneger, ha muioc’h c’hoazh war ar vro a-bezh !
10) Ar ger ha ne faot ket dezhañ bout bac’het en ur geriadur, pep unan ag ar vrezhonegerion aterset a ro un termenadur disheñvel d’ar ger-se !
11) Ar ger anavezet get rac’h ar re gozh pedost ; met pa vez goulennet gete petra a sinifi ho peus ur vinc’hoarzh evit ho respont, ha netra ken ; int a varv, kollet ar pezh a venne ar gêr lâret. Posupl awalc’h e sav ur barzh evit reiñ kalavern peseurt ster d’ar ger ; ha ma ne sav den ebet d’er gober, e vo me, foll èl mand on.
12) Da hanter-c’hant vlez eh an war ar vicher juke-box ! Un den a ro ur pezh moneiz din hag e roan dezhañ sinonimoù ar ger en deus lâret din, pe troioù-lâret hag a sinifi ar memes tra !

Deoc’h-c’hwi da rañjiñ an traoù-mañ e boestoù ma faot deoc’h, pe da zielfenniñ ar pezh a zo àr-dreñv... N’eo ket a-espres-kaer e kouezh àr an niver 12, a zo meur a arouez stag doc’htañ (èl kastelodennoù)…